Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Orchidee in de keizertijd

De eerste orchideeŽn: niet uit de renaissance maar uit Rome

Orchidee was al populair ornament in de keizertijd

De eerste orchideeën: niet uit de renaissance maar uit Rome. Bernd Haynold

BRUSSEL - Al in de tijd van de Romeinen waren mensen gek op orchideeën. Maar het ontluikende christendom zorgde ervoor dat de ondeugende bloem weer verdween uit de kunst.
 
U heeft ze vast ook in de vensterbank staan: kleurige, fraai gevormde, lang houdbare bloemen op een steeltje. Ook de Romeinen waren al weg van orchideeën, heeft kunsthistorisch onderzoek in Italië uitgewezen.
De vroegst gedocumenteerde afbeelding van de orchidee in de westerse kunst stamt daarmee niet langer uit de renaissance. Dat meldt de nieuwsdienst van Science .
 
Altaar
Plantkundige Giulia Caneva van de Universiteit van Rome (Roma Tre) legde een lijst aan van Italiaanse kunstwerken waarop planten werden afgebeeld. Daaronder schilderijen, textiel en beeldhouwwerk. Vervolgens probeerde ze de afgebeelde soorten op naam te brengen.
Italiaanse orchideeën (wereldwijd zijn er honderd soorten) bleken al veel vroeger door kunstenaars te worden afgebeeld dan altijd was gedacht: niet pas op schilderijen uit de vijftiende eeuw, maar al op steenreliëfs uit het jaar 46 voor het begin van onze jaartelling, toen Julius Caesar de tempel van Venus Genetrix in Rome oprichtte.
En ten minste drie orchideeën prijken op de Ara Pacis, een massief stenen altaar dat door keizer Augustus in het jaar 9 voor Christus werd opgericht. Kunstenaars kozen de orchidee waarschijnlijk om het altaarthema van burgerschap, vruchtbaarheid en voorspoed in de verf te zetten, schrijft Caneva in het cultureel-wetenschappelijke vakblad Journal of Cultural Heritage.
 
Seksualiteit
Maar vanaf de derde en de vierde eeuw begint de orchidee weer te verdwijnen uit de openbare kunst in de klassieke oudheid, noteert ze. Waarschijnlijk liep de populariteit van de ‘heidense’ orchidee terug met de opkomst van het christendom.
De bloem werd immers met seksualiteit geassocieerd– het woord orchis komt uit het Grieks en betekent teelbal.
Pas met de komst van de Renaissance deed de orchidee haar herintrede in de beeldende kunst, zegt Caneva, ‘maar dan enkel nog als symbool van schoonheid en elegantie.
 
hvde
 
Bron: De Standaard, donderdag 25 oktober 2012